Informacja o zadaniach Zespołu ds. Pasz i Utylizacji

Inspekcja Weterynaryjna sprawuje nadzór nad bezpieczeństwem i jakością pasz na wszystkich etapach łańcucha paszowego – od ich produkcji, poprzez przechowywanie i transport, aż po obrót i stosowanie w żywieniu zwierząt.

W ramach nadzoru Inspekcja Weterynaryjna:

• rejestruje i zatwierdza podmioty prowadzące działalność na rynku pasz,
• kontroluje produkcję, przechowywanie, transport, obrót i stosowanie pasz,
• sprawdza warunki higieniczne oraz zabezpieczenie pasz przed zanieczyszczeniem,
• kontroluje dokumentację, pochodzenie i identyfikowalność pasz,
• pobiera próbki pasz do badań laboratoryjnych,
• kontroluje pasze pod kątem obecności m.in. Salmonella, mikotoksyn, metali ciężkich, pestycydów, dioksyn i innych substancji niepożądanych,
• sprawdza skład, jakość i prawidłowe oznakowanie pasz,
• sprawuje nadzór nad paszami leczniczymi oraz wybranymi wymaganiami dotyczącymi pasz GMO,
• prowadzi urzędowy monitoring pasz w oparciu o analizę ryzyka.

W przypadku stwierdzenia niezgodności lub zagrożenia dla zdrowia zwierząt i ludzi Inspekcja Weterynaryjna podejmuje odpowiednie działania, w tym może nakazać zabezpieczenie, wycofanie lub zakaz stosowania bądź wprowadzania do obrotu niebezpiecznej paszy.

Dlaczego bezpieczeństwo pasz jest ważne?

Bezpieczna pasza → zdrowe zwierzęta → bezpieczna żywność → ochrona zdrowia konsument

Szczegółowe zasady produkcji, obrotu i stosowania pasz określają między innymi przepisy: Ustawa z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach, Rozporządzenie (WE) nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005 r. ustanawiające wymagania dotyczące higieny pasz, Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania pasz, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1831/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady i uchylające dyrektywę Rady 79/373/EWG, dyrektywę Komisji 80/511/EWG, dyrektywy Rady 82/471/EWG, 83/228/EWG, 93/74/EWG, 93/113/WE i 96/25/WE oraz decyzję Komisji 2004/217/WE, Rozporządzenie (WE) nr 1831/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 września 2003 r. w sprawie dodatków stosowanych w żywieniu zwierząt, Rozporządzenie (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 września 2003 r. w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy

Inspekcja Weterynaryjna sprawuje również nadzór nad ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego oraz produktami pochodnymi.

Czym są produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego? 

Produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego (UPPZ) to materiały pochodzenia zwierzęcego, które nie są przeznaczone do spożycia przez ludzi lub których ludzie nie spożywają. UPPZ obejmują między innymi:

• elementy zwierząt lub ich części, powstające w wyniku uboju zwierząt w rzeźniach, zakładach rozbioru, przetwórstwa i innych zakładach sektora spożywczego itp.
• padłe zwierzęta gospodarskie (np. świnie, drób, bydło) i towarzyszące (np. psy, koty)
• obornik pochodzący od zwierząt gospodarskich
• skóry, skórki, kopyta, rogi, szczecina, sierść, włosie pochodzenia zwierzęcego,
• trofea łowieckie
• żywność pochodzenia zwierzęcego po terminie ważności do spożycia lub posiadająca naruszone opakowanie
• odpady cateringowe pochodzące z placówek zbiorowego żywienia
• inne produkty pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi.

Czym są produkty pochodne?

Produkty pochodne to produkty powstałe w wyniku obróbki produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego.

Co można wytworzyć z ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego?

• mączki mięsno – kostne, mączki rybne, mączki z krwi, produkty z krwi, tłuszcze zwierzęce
• karmy dla zwierząt domowych i gryzaki dla psów
• nawozy organiczne i polepszacze gleby
• produkty ze skór
• wełnę
• trofea myśliwskie
• kosmetyki, produkty lecznicze weterynaryjne, wyroby medyczne
• produkty oleochemiczne i inne wyroby techniczne 

W Państwach Członkowskich UE rocznie powstaje ponad 20 milionów ton UPPZ, z czego w Polsce ok. 2 miliony ton. Niezgodne z prawem zagospodarowanie UPPZ może mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo sanitarno – weterynaryjne w kraju, poprzez możliwość rozprzestrzeniania chorób zwierzęcych (np. BSE) lub zanieczyszczeń chemicznych (np. dioksyny). UPPZ mogą być niebezpieczne dla zdrowia ludzi i zwierząt, jeśli nie zostaną odpowiednio usunięte. Przepisy UE regulują ich przemieszczanie, przetwarzanie i usuwanie.

UPPZ są kategoryzowane na podstawie analizy ryzyka, jako materiały kategorii 1, 2 lub 3 (materiały szczególnego, wysokiego i niskiego ryzyka). Sposób postępowania zależy od kategorii produktów i dotyczy:

• przetwarzania
• zbierania
• transportu
• magazynowania
• użycia
• niszczenia 

Szczegółowe zasady kategoryzacji i zagospodarowania określają przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1069/2009 oraz Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 142/2011.